Subiektywny przewodnik po Helsinkach z designem w tle

Przewodniki 12.02.2018

Myśląc o Finlandii zawsze miałam przed oczami równiny przystrojone tysiącem jezior, gdzie panuje permanentna cisza. Myślałam o Dolinie Muminków i o ich dizajnerskiej chatce, wiedziałam, że Święty Mikołaj mieszka w Rovaniemi, że finowie kochają wódkę i antydepresanty tak samo jak swoje sauny i mimo to zupełnie nie zaskoczył mnie wynik raportu World Economic Forum z zeszłego roku, w którym Finlandia, została uznana za najbezpieczniejsze państwo na świecie.

Pierwszy obraz Finlandii znałam z serii Terytoria Skandynawii wydawanej przez gdańskie wydawnictwo słowo/obraz terytoria. U skandynawskich literatów kraj zdawał się mroczny i tajemniczy, ale po wizycie w stolicy nie do końca mogę się z tym zgodzić. Ostatnią książką, w jakiej znalazłam ciut szerszy i cudownie ironiczny opis kraju był Skandynawski Raj Michaela Bootha. Tą pozycję polecam nie tylko miłośnikom hygge i lagom. Podobnie jak Booth przed pierwszymi odwiedzinami w Finlandii zapoznałam się z dorobkiem najsłynniejszego fińskiego reżysera filmowego Aki Kaurismakiego. Bohaterzy jego osowiałych filmów to groteskowe, żałosne postacie, w pocie czoła wykonujące jakąś wyjątkowo paskudną robotę, porozumiewające się za pomocą burknięć i heroicznie zalewające się w trupa – pisze w swojej książce Booth. Można powiedzieć, że postacie Kaurismakiego oprócz małomówności, mają mało wspólnego z eleganckimi ludźmi, których spotkałam na ulicach Helsinek.

To prawda, że wizytę w Helsinkach najlepiej planować w czerwcu i lipcu, kiedy słońce nie chowa się za horyzont i jest znośnie ciepło. Jednak od czego są tanie loty jesienią i kąpanie się w lodowatym Bałtyku przy okazji wizyty w niedawno otwartej saunie Löyly?

Kompleks saun i restauracji LÖYLY w dzielnicy Hernesaari | fot kuvio.com

Design i śledź

Gdzieś przeczytałam, że Helsinki to stolica, którą (podobnie jak Thorshavn) można obejść w jeden dzień. Nie do końca się z tym zgodzę, bo gdy wpadłam w labirynt uliczek w Design District, nie mogłam wyjść z nich ot tak, bez odwiedzenia każdej napotkanej galerii i kawiarni, co pochłonęło lwią część dnia.

Świetnie przygotowana mapa Design District jest dostępna online, a w formie drukowanej można ją znaleźć w większości kawiarni i muzeów. Do miejsc z mapy, które udało mi się odwiedzić i które mogę uznać za must see, gdy odwiedza się miasto za pierwszym razem należy na pewno Finlandia Caviar usytuowane naprzeciwko portu. Urocze miejsce, gdzie podają kawior w towarzystwie wódki lub szampana. Ceny nie należą do najniższych, ale kto codziennie je kawior?

Poszukiwaczy skandynawskich smaków zachęcam do odwiedzenia pięknej Old Market Hall, gdzie zjecie szwedzką kanapkę z krewetką lub kabanosa z renifera. W środku znajduje się kawiarnia Story serwująca cynamonowe bułeczki i kawę. Drugim takim popularnym marketem jest Hakaniemi Kauppahalli – równie bogato zaopatrzone w nordyckie smakołyki.

Szczęśliwym trafem podczas mojego pobytu odbywał się w porcie Baltic Herring Market, coroczny market podczas którego można spróbować śledzia prosto z łodzi rybackiej. Oprócz rybnego marketu, przy porcie, od wiosny do jesieni rozstawione są stragany z fińskimi przysmakami – przetworami z renifera, borówkami, moroszką, rokitnikiem i grzybami.

Baltic Herring Maket w porcie

Przekrój miejscówek w Helsinkach

Cieżko przedstawić sensowne Top 10 miejsc w których warto zatrzymać się na lunch czy kawę, bo podobnie jak w Warszawie, w fińskiej stolicy co rusz otwierają się i zamykają nowe miejsca. Jedyne co mogę dodać to niestety wysokie ceny w większości restauracji – na dwie osoby trzeba liczyć średnio 50-60 euro za lunch lub kolację. Dlatego mając skromniejszy budżet polecam wybrać się do sauny albo popłynąć promem na jedną z wysp.

Najlepiej śledzić i szukać dobrych adresów na stronie www.myhelsinki.fi w zakładce Eat & Drink. Strona została zaprojektowane przez moje ulubione, fińskie studio Werkling, jest czytelna i intuicyjna, więc ze znalezieniem czegoś dla siebie nie powinno być problemu.

Piekarnia Teemu & Markus | Wnętrze restauracji Löyly
Restauracja The Cock

Suomenlinna i zimowy ogród

Pomimo lekkiego chaosu w pobliżu dworca centralnego, wszystko w Helsinkach zdaje się mieć swój swobodny rytm. Nie trzeba wielce się naszukać by znaleźć spokojną ulicę, cichą kawiarnię czy bezludny kąt. Jednym z tych zrównoważonych miejsc jest Suomenlinna, czyli fińska twierdza rozłożona na sześciu pobliskich wyspach. Dostaniemy się na nią promem z portu w niecałe 20 minut, który pływa średnio co pół godziny w obie strony. Pomimo sporej rotacji turystów po dobiciu do brzegu wszyscy rozchodzą się w swoją stronę i po chwili ma się wrażenie, że jest się samemu, otoczonym uroczą, niską zabudową kolorowych domków i porośniętym trawą murem twierdzy. Przyjemne miejsce, na które warto wygospodarować sobie kilka godzin spokojnego spaceru.

Dworzec morski – Suomenlinna

Ogrody botaniczne w Helsinkach

Tradycją w moim podróżowaniu stało się bywanie w miejskich ogrodach botanicznych. W Helsinkach jest ich kilka, ale z uwagi na deszczową porę roku odwiedziłam tylko ciężki do wymówieniaHelsingin Talvipuutarha, czyli piękny ogród zimowy niedaleko centrum miasta.

1. Winter Garden Talvipuutarha 

2. Kaisaniemi Botanic Garden z równie piękną szklarnią

3. Rozległy Kumpula botanic Garden otwarty od maja do sierpnia

Winter Garden Talvipuutarha 

Fińska sauna czyli nieskrępowana nagość i lodowaty strumień

Siostra mojej przyjaciółki, Ola Postoła, mieszkająca od kilku lat w Finlandii, pisze w swoim artykule dla gazety wyborczej  Sauna to w fińskiej kulturze miejsce niemal święte. Panują w nim twarde zasady: zawsze należy pytać, czy można polać palenisko wodą. Nie wolno się kłócić ani głośno rozmawiać. Nie należy pić w saunie alkoholu. Fińskie dzieci dowiadują się, że mieszkają w niej elfy –skrzaty dbające o nią.

Spacerując po Helsinkach wieczorem, spotkałam stojących na ulicy dwóch bosych mężczyzn odzianych w białe szlafroki, popijających białe wino z wysokich kieliszków. Zabawny widok idealnie ilustrujący magię wspólnego spędzania czasu w saunie. Będąc już w Finlandii wielką ignorancją byłoby nie wejść do zaparowanej komnaty. I choć w moim przypadku pierwsze sekundy w saunie graniczyły z uduszeniem, jakoś udało mi się przetrwać, a po wyjściu na świeże powietrze z rozgrzanym ciałem doznałam niesamowitego odprężenia.

Wybrałam się do Löyly – nowo wybudowanego kompleksu saun i restauracji w dzielnicy Hernesaari (najbardziej prestiżowej, wnioskując z sąsiedztwa pięknych, wolnostojących willi) na południowym krańcu Helsinek. Kompleks obejmuje tradycyjną fińską saunę dymną, dwie inne ogrzewane drewnem sauny, całoroczny, przestronny taras i piękną restaurację. Löyly to sauna mieszana, zatem obowiązkiem jest noszenie stroju kąpielowego. Dla odważnych przygotowano specjalne zejście prosto do Bałtyku, gdzie można zanurzyć się w lodowatej wodzie. Latem Löyly ożywa ze wzmożoną siłą, organizując imprezy i koncerty na tarasie z widokiem na morze.

Wnętrze Löyly  | fot. Pekka Keranen

Design po fińsku

Jako wieloletnia fanka jednej z najbardziej rozpoznawalnych fińskich marek Marimekko i słynnego wazonu Alvara Aalto, stworzyłam krótką listę miejsc z designem, które warto odwiedzić będąc w Helsinkach. Krótką, bo wszystkie te obiekty można zaliczyć w ciągu jednego dnia, biorąc pod uwagę małe odległości w jakich się od siebie znajdują.

1. www.stockmann.com w sporych rozmiarach budynku zmieszczono kilkadziesiąt mniejszych i większych designerskich marek

2. www.worldoftre.com – Fiński design i kawa

3. ARTEK | Keskusjatu 1BArtek ustawia się w czołówce fińskiego designu. Kilka kroków od butiku Tre.

4. Kiasma to jedno z wiodących muzeów sztuki współczesnej w Skandynawii, mieszczące się w nowoczesnym budynku, którego nie sposób nie zauważyć.

5. Company – duet designerów, łączący fińskie, japońskie i rosyjskie wzornictwo. Prowadzą swój mini kiosk z designem zwany Salakauppa, znajdujący się kilka kroków od Kiasmy. Prawdziwy majstersztyk drewnianych figurek! Aamu i Johana możecie odwiedzić też w ich pracowni pod adresem Laivurinkatu 10, 00150 Helsinki. Uwaga! Zarówno pracownia jak i kiosk otwierane są nieregularnie dlatego polecam napisać do nich bezpośrednio i zapytać kiedy można ich zastać.

6. Design Museum ze świetnymi wystawami zarówno stałymi jak i czasowymi.

Wnętrze Kiasmy
Designmuseo
Lokal – galeria i butik w Design Distrct | Kiosk Salakauppa